Amphia Ziekenhuis; groen dat bijdraagt aan herstel

Groen dat bijdraagt aan herstel
Hoe Amphia en Vebego Groen samen werken aan een groene, gezonde ziekenhuisomgeving

Wie door de glazen corridor van het Amphia Ziekenhuis in Breda loopt, ziet direct het verschil. Waar voorheen plantvakken met kale plekken lagen, bloeit nu een kleurrijke tuin waarin ieder seizoen iets te ontdekken valt. Patiënten blijven even staan, bezoekers maken foto's en medewerkers kijken vanuit de gang uit op een levendig landschap vol bloemen, insecten en vogels. Het lijkt misschien een kleine verandering, maar volgens Paul van Rijen, technisch projectmanager bij Amphia, gaat het om veel meer dan alleen een mooie entree.

"Het is fijn als een ziekenhuisomgeving zo aangenaam mogelijk is, ook al is het meestal geen plek waar je graag wilt zijn”, aldus Paul.  "Juist daarom vinden wij het belangrijk dat de omgeving bijdraagt aan welzijn en herstel. Als je vanuit je bed uitkijkt op groen in plaats van op beton, maakt dat echt verschil."

Duurzaamheid als onderdeel van goede zorg

Binnen Amphia staat duurzaamheid hoog op de agenda. Niet alleen in gebouwen en energieverbruik, maar ook op het gebied van de buitenruimte. Een gezonde leefomgeving vormt één van de belangrijke pijlers binnen het duurzaamheidsbeleid van het ziekenhuis. Daarbij speelt de Milieuthermometer Zorg een belangrijke rol. Het keurmerk helpt ziekenhuizen om duurzaamheidsdoelen meetbaar te maken. Toch is dat volgens Paul niet de belangrijkste drijfveer.

"Je kunt natuurlijk werken aan certificaten en doelstellingen, maar we doen dit niet alleen voor een vinkje. We geloven echt dat biodiversiteit en een groene omgeving bijdragen aan de gezondheid van patiënten, bezoekers en medewerkers. Daarom kijken we niet alleen naar één plantvak, maar naar het complete terrein."

Om die ambitie waar te maken, ontwikkelde Vebego Groen samen met Amphia een biodiversiteits- en beheerplan. Dat biedt richting voor de komende jaren en bevat concrete maatregelen om de natuurwaarde op het terrein te vergroten.

"We doen dit niet voor een vinkje, maar omdat een groene omgeving daadwerkelijk bijdraagt aan gezondheid en welzijn."
– Paul van Rijen

Van verouderde plantvakken naar een bloemenzee

Toen de plannen ontstonden, verkeerde een deel van de plantvakken in slechte staat. Er waren veel kale plekken en de uitstraling liet te wensen over. Samen met Vebego Groen werd gekeken hoe het terrein niet alleen aantrekkelijker, maar ook ecologisch waardevoller kon worden ingericht.

Projectmanager Stef Geerts was vanaf het begin betrokken. "We hebben verschillende mogelijkheden onderzocht. Uiteindelijk is bewust gekozen om niet voor de eenvoudigste oplossing te gaan, maar voor een inrichting die echt toekomstbestendig is. Dan heb je het niet alleen over uitstraling, maar ook over biodiversiteit, klimaatbestendigheid en beheerbaarheid."

Dat resultaat is inmiddels zichtbaar. De vernieuwde plantvakken bevatten een grote variatie aan beplanting waardoor er gedurende het jaar steeds iets bloeit. Vooral de locatie langs de glazen wand van het ziekenhuis blijkt een schot in de roos.

"Je ziet mensen echt kijken," zegt Paul. "Regelmatig blijven patiënten of bezoekers even staan. We horen vaak complimenten. Het heeft deze plek echt nieuw leven gegeven."

"We proberen de natuur zoveel mogelijk haar werk te laten doen. Dat levert niet alleen een mooier beeld op, maar ook meer biodiversiteit."
– Stef Geerts

Biodiversiteit zichtbaar én meetbaar

Het project draait niet alleen om beleving. Ook de natuur profiteert. Jaarlijks wordt gemonitord hoe planten, insecten en andere diersoorten zich ontwikkelen op het terrein. Die gegevens worden gebruikt om de voortgang van de biodiversiteitsdoelen te volgen.

Volgens Paul leverde de eerste evaluatie direct positieve resultaten op. "We zagen al mooie ontwikkelingen terug. Daarnaast kijken we samen met Vebego Groen hoe we de monitoring verder kunnen verbeteren. Er wordt bijvoorbeeld onderzocht of we met wildcamera's kunnen volgen welke dieren gebruikmaken van het terrein. Zo krijg je veel beter inzicht in wat er allemaal leeft."

Ook bij het onderhoud wordt bewust gewerkt vanuit ecologische principes. "We proberen de natuur zo veel mogelijk haar werk te laten doen", legt Stef uit. "Dat betekent dat we niet onnodig de bodem verstoren en voortdurend kijken hoe de beplanting zich ontwikkelt. Waar nodig sturen we bij, maar het uiteindelijke doel is een robuust systeem dat steeds meer op eigen kracht functioneert."

Een samenwerking die verder gaat dan groenonderhoud

Volgens zowel Paul als Stef zit de kracht van het project in de samenwerking. Amphia brengt de ambitie en de langetermijnvisie in, terwijl Vebego Groen expertise levert op het gebied van beheer, biodiversiteit en uitvoering.

"Door de verschillende specialisten binnen onze organisatie te betrekken, kunnen we veel kennis samenbrengen," vertelt Stef. "Van ecologen tot beheerders en adviseurs. Zo ontstaat een plan dat niet alleen goed klinkt op papier, maar ook werkt in de praktijk."

Paul beaamt dat. "De samenwerking verloopt erg prettig. Dankzij de adviezen van Vebego Groen en de goede afstemming hebben we samen iets neergezet waar we trots op kunnen zijn."

Blijven dromen

Hoewel het project al volop resultaat laat zien, kijken Amphia en Vebego Groen vooruit. Zo wordt gewerkt aan plannen voor een overdekte fietsenstalling met een groen dak nabij de hoofdingang. Ook blijven beide partijen zoeken naar mogelijkheden om verharding terug te dringen en meer ruimte te geven aan groen.

Voor Paul zit de grootste winst uiteindelijk niet in een certificaat of een mooi ontwerp, maar in wat het groen doet met de mensen die dagelijks gebruikmaken van het ziekenhuis.

"Als je ziet dat patiënten en bezoekers even stil blijven staan om van het groen te genieten, dan weet je waarvoor je het doet," zegt hij. "Je laat iets tastbaars achter dat echt waarde toevoegt."

En precies dat is misschien wel de mooiste opbrengst van dit project: een omgeving waarin natuur, gezondheid en welzijn elkaar versterken.