‘Elke dag is een ander verhaal’ - De nachtschoonmaak van NS-treinen
’s Ochtends in een schone trein stappen: het lijkt zo vanzelfsprekend. Maar achter die schone trein gaat een hele operatie schuil, die grotendeels ’s nachts plaatsvindt. Hoe dat eruit ziet? Voorman Mohammed Lakhloufi (49) vertelt het je graag.
Mohammed, of ‘Mo’, was altijd al gek op treinen. Toen hij 24 jaar geleden, pas getrouwd, zijn inburgeringscursus had afgerond, zag hij op het station in Leeuwarden een groep mensen hard aan het werk om een trein schoon te maken. “Ik stapte erop af en vroeg of ik bij hen kon komen werken. Een telefoontje, een fietsritje, en een koffie-afspraak later kon ik de volgende dag al aan de slag! Dat was echt heel leuk, ik werd superwarm verwelkomd.” Inmiddels is Mo vader van drie kinderen én meewerkend voorman in de treinschoonmaak.
Een werkdag, of werknacht van treinschoonmaak
De schoonmaak van NS-treinen is verdeeld in drie ploegen: vroeg, laat en nacht. Een nachtdienst begint om 21:30 en eindigt om 05:30 uur. “In de nacht is er meer aandacht voor de trein, er is dan extra werk te doen”, vertelt Mo. “Vroeger deden we modulaire schoonmaak, maar dat is veranderd. Nu komen de opdrachten digitaal binnen via de app die we daarvoor gebruiken. Daarin zie ik precies wat er in welk treinstel moet gebeuren.”
Een belangrijk onderdeel van de nacht-taken, is het reinigen en aanvullen van het toilet. “Het aanvullen van water mag natuurlijk alleen als de trein stilstaat, daarom werken we ook met een veiligheidsprocedure en overleggen we goed met NS. Het aanvullen gebeurt met een klein autootje, met een heel lange slang die aan een waterpunt wordt gekoppeld. In de tien minuten die daarvoor nodig zijn, doen we andere taken. Dan ga ik bijvoorbeeld even kijken waarmee ik mijn teamgenoten kan helpen, of voer ik een controle uit. Wij werken echt samen als een team, we zijn goed op elkaar ingespeeld.”
‘We kunnen elk moment bellen met onze servicedesk, het maakt niet uit hoe laat het is’
Goede communicatie, 24 uur per dag
Wanneer een trein klaar is, ‘vinken’ Mo en zijn collega’s hem af in de app. “Dan kan iemand de trein gaan keuren, of aan de slag met eventuele opmerkingen die we hebben geplaatst. Bijvoorbeeld over kapot glas of een loszittende wc-bril. Daarnaast kunnen we elk moment bellen met onze servicedesk, het maakt niet uit hoe laat het is. De communicatie gaat harstikke goed, ook binnen ons eigen team. En er is ruimte voor een bakje koffie, een grapje. We werken met verschillende nationaliteiten samen, dus die verbinding is heel fijn.”
‘Een praatje maken met reizigers heeft me enorm geholpen in mijn Nederlandse taal’
Ook van het contact met de reizigers geniet Mo enorm. “Je mag niet alleen nachtdiensten draaien, dus ik werk ook regelmatig overdag. Ik vind het heerlijk om op het station een praatje te maken met de mensen. In het begin hielp dat me enorm om mijn Nederlandse taal te verbeteren, dat vergeet ik nooit meer.”
Een heel leuke baan (op een bevroren doekje of druipend blikje na)
Ook de werkzaamheden bevallen Mo heel goed: “Ik vind mijn werk heel leuk, het gaat hartstikke goed. Er zijn nooit moeilijkheden, al zijn er natuurlijk dagen die minder fijn zijn. Zoals wanneer het in de winter buiten -5 graden is, maar de treinen waar wij steeds in- en uitstappen wel volledig zijn verwarmd. Dat zijn de dagen dat veel mensen in mijn team last hebben van keelpijn of hoofdpijn, of verkouden raken. We doen goed ons best om onszelf te beschermen met thermokleding, een muts en handschoenen, maar soms is het zo koud dat een vochtig schoonmaakdoekje bevriest! Dat maakt het dan iets moeilijker, maar het werk lukt altijd.”
‘Al 24 jaar is geen dag hetzelfde’
“Wat ik vooral leuk vind aan mijn baan is dat elke dag anders is. Al 24 jaar is geen dag hetzelfde. Elke dag is een ander verhaal. Je komt alles tegen: schone treinen, vieze treinen, vrolijke reizigers die ons complimenten geven, chagrijnige reizigers die net hun trein hebben gemist.
Een puntje van ergernis voor Mo en zijn collega’s is de invoer van het statiegeld op blikjes en kleine flesjes, of eigenlijk het effect daarvan op de treinen: “Mensen gaan in de prullenbak op zoek naar flesjes en blikjes. En wanneer ze die eentje vinden, lopen ze ermee door het gangpad, gevolgd door een plakkerig spoor van druppels. Dit maakt de vloeren extra vies, maar ach. Wij maken het weer schoon.”
Bijzondere vondsten tijdens de nachtschoonmaak
Als je ’s nachts door een lege trein loopt, kom je wel eens wat tegen. Zoals kapot glas, braaksel of bevuild materiaal. Maar ook mensen: “Soms slaapt iemand in de laatste trein, bijvoorbeeld na een avondje uit. Die komen we dan tegen op het opstelterrein, haha! En ze worden niet altijd snel wakker. Dat wakker maken doen we altijd samen met een machinist: veiligheid eerst!”
‘De reizigers zijn blij, en dan zijn wij ook blij’
Treinschoonmaker: een echte aanrader
Genieten van zijn werk doet Mo absoluut. “We lopen veel, maar dat is prima. Het eindresultaat is schone treinen, en dat is het belangrijkst. De reizigers zijn blij, en dan zijn wij ook blij.” Wel wordt nachtwerk uitdagender met de leeftijd: “Maar als je jong bent is dat natuurlijk geen probleem! Lijkt het jou leuk om ons werk te doen? Kom gezellig langs. Wij helpen jou, je bent welkom!”
